Start  ›  Zestawienia  ›  Ratusze Oliwy w latach 1897-1926  ›


Franciszek Mamuszka, "Oliwa. Okruchy z dziejów, zabytki", Gdańsk 1985, str. 52-54:
Dom Bramny (Zarazy)
...wiosną 1804 r. osiadł w nim sołtys oliwski. W 1836 r. przebudowano wnętrze i zlikwidowano równocześnie kaplicę. Dwie celki przeznaczono na areszt. Dojście do nich stanowiły wąskie schody przyścienne. Wchodziło się na nie przez drzwiczki znajdujące się po lewej stronie w przejściu bramnym. Ta funkcja budynku utrzymała się do 1910 r., kiedy istniejący już urząd gminny przeniesiono do innego, obszernego gmachu, a Dom Bramny oddano na mieszkania. Po 1945 r. lokatorzy nadal zajmowali siedzibę wójtów i sołtysów oliwskich aż do chwili pożaru. Po odbudowie weszła do niej zgodnie ze starą tradycją administracja.


Gustav Schilling (sołtys 1852-1867)
Hermann Timmler (sołtys 1867-1874)
Georg Czachowski (sołtys 1874-1880, wójt 1880-1885)
Richard Dultz (wójt 1885-1900)
Hugo Hause (wójt 1900-1903)
Paul Luchterhand (wójt 1903-1914)
Martinius Werner (wójt 1915)
Fritz Twistel (wójt 1915-1921)
Herbert Creutzburg (wójt 1921-1926)
Meyer-Barkhausen (wójt 1926)

Adressbuch Danzig, 1897.

Köllner Chaussee 39 (Stary Rynek Oliwski 15).

Standesbeamter: Richard Dultz (Am Carlsberg 9).

Adressbuch Danzig, 1898.

Köllner Chaussee 39 (Stary Rynek Oliwski 15).

Standesbeamter: Richard Dultz (Am Carlsberg 9).

Adressbuch Danzig, 1899.

Köllner Chaussee 58 (Stary Rynek Oliwski 15).

Standesbeamter: Richard Dultz (Am Carlsberg 7/8).

Adressbuch Danzig, 1901.

Köllner Chaussee 58 (Stary Rynek Oliwski 15).

Amtsvorsteher: Hugo Hause (Georgstraße 30).

Adressbuch Danzig, 1902.

Köllner Chaussee 58 (Stary Rynek Oliwski 15).

Amtsvorsteher: Hugo Hause (Georgstraße 30).

Adressbuch Danzig, 1903.

Köllner Chaussee 58 (Stary Rynek Oliwski 15).

Gemeindevorsteher: Vakat.

Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1909.

Am Markt 15 (Stary Rynek Oliwski 15).

Gemeinde-Vorsteh. - Paul Luchterhand (Zoppoter Chaußee 6).

Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1910.

Am Markt 15 (Stary Rynek Oliwski 15).

Gemeinde-Vorsteh. - Paul Luchterhand (Zoppoter Chaußee 6).


Od lewej budynek nr 24 i 25 (Rybińskiego).
1881 rok.

Register-Telephon-Adreßbuch, 1911-1912.

Gemeindamt: Am Schloßgarten 25 (Rybińskiego 25).
Gemeindebauamt: Am Markt 15 (Stary Rynek Oliwski 15).

Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1913.

Am Schloßgarten 25 (Rybińskiego 25).

Gemeindevorsteher - Paul Luchterhand (Zoppoter Chaußee 6).


Nowy Ratusz Oliwski

Jak pisał Wilchelm John w 1928 roku w 1910 roku urząd gminy Oliwy przeniósł się do nowej siedziby. Był nią budynek podnajmowany od Paula Schuberta stojący przy ul. Am Schloßgarten 25 (obecnie Rybińskiego 25). Wcześniej, od co najmniej 1897 roku w budynku znajdowało się liceum dla dziewcząt prowadzone do 1903 roku przez Margarethe Schramke. Następną dyrektorką szkoły była Maria Stumpf. Gdy w 1909 roku szkołę przeniesiono do nowo wybudowanego budynku przy ul. Am Schloßgarten 24A (spalony w końcu marca 1945 r.) stojącego za nr 24 (Rybińskiego 24 - wyburzony w l. 80. XX w.) do podnajmowanego budynku nr 25 przeniesiono administrację gminy. W 1913 roku szkoła uzyskała nowy budynek przy ul. Pelonker Straße 130 (obecna piątka przy ul. Polanki 130). Wówczas do budynku nr 24A - "Nowego Rausza" przeniesiono całą administrację Oliwy. W 1926 roku Oliwę przyłączono do Gdańska. Budynek pełnił funkcje administracyjne do 1945 roku, gdy został spalony przez Rosjan.
Nieodgadnionym jest, dlaczego w książkach adresowych wydanych w latach 1920-1921 i 1925 przy adresach administracji oliwskiej podawano również nr 25 przy Am Schloßgarten. W tym czasie budynek należał do Richarda Dahlmanna i pełnił funkcje mieszkalno-usługowe. W 1926 roku był to nr 24A (Amts- und Gemeindeverwaltung Oliva).


Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1914.

Am Schloßgarten 24A - spalony pod koniec marca 1945 r.

Gemeindevorsteher - Paul Luchterhand (Zoppoter Chaußee 6).

Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1915.

Am Schloßgarten 24A - spalony pod koniec marca 1945 r.

Gemeindevorsteher - Martinius Werner.

Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1916.

Am Schloßgarten 24A - spalony pod koniec marca 1945 r.

Gemeindevorsteher - Fritz Twistel.

Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1920-1921.

Am Schloßgarten 24, 24A (spalony pod koniec marca 1945 r.), 25.

Gemeindevorsteher - Fritz Twistel.

Adressbuch der Gemeinde Oliva, 1925.

Am Schloßgarten 24, 25 (Rybińskiego 24, 25).

Gemeindevorsteher - Herbert Creutzburg (Georgstraße 35)

Franciszek Mamuszka, "Kaszubi oliwscy", Gdańsk 1980, str. 109:
Drugim wydarzeniem, które zaważyło na losach Oliwy i jej mieszkańców było oficjalne przyłączenie jej 1 lipca 1926 roku do miasta Gdańska. Uroczystość przejęcia odbyła się siedzibie władz gminnych przy ul. Am Schlosgarten 24-25 (dziś ul. Armii Radzieckiej [opata Jacka Rybińskiego]). Licznych przedstawicieli Gdańska, ze zbrodniarzem wojennym z okresu jego urzędowania w Warszawie podczas I wojny światowej Heinrichem Sahmem i przewodniczącym rady miejskiej w Gdańsku Brunzaurem na czele, witał komisaryczny wójt Oliwy dr Meyer-Barkhausen. Po włączeniu Oliwy do Gdańska odbyły sie wybory trzech jej przedstawicieli do rady miejskiej w Gdańsku. Mandaty uzyskali: nacjonalista Hermann Geisler, centrowiec Edwin Bialke i komunista Hermann Laschewski.


Zobacz:
Gemeindeverordnete, Staatshandbuch der Freien Stadt Danzig, 1926
Przyłączenie Oliwy do Gdańska, DawnaOliwa.pl
Wilchelm John, "Die Entwicklung der Gemeinde Oliva", "750 Jahre Oliva", 1928
Adam Kromer, "Oliwa" - "Stary Rynek Oliwski", Gdańsk 2007, str. 224-226.
Jan Daniluk, "90 lat temu pusta kasa przywiodła Oliwę do Gdańska", trojmiasto.pl 2016
Tadeusz T. Głuszko, "Od Oliwy do Gdańska-Oliwy", 30 dni Nr 3(125) maj-czerwiec 2016


Początek strony.