Start  ›  Ulice  ›  Kościerska  ›  Młyn XXII  ›


Shwabenthal. Pulvermühle. Walkmühle. Fragment mapy wydanej w 1850 roku.   Internet: www.Polona.pl.


Pulvermühle. Frischwassertal. Fragent mapy wydanego w 1904 roku.
Internet: www.Polona.pl.



Schäfereiweg. Pulvermühle. Frischwasser. Fragent planu wydanego na początku lat 20 XX wieku.   Zbiory Mirosława Piskorskiego.


Młyn XXII. Fragment reklamówki apteki wydanej około 1935 roku.
Zbiory Mirosława Piskorskiego.



Właściciele (wypis z ksiąg adresowych):
1913-1916 - Reinchold Kamerke
1920-1942 - Otto Oestreich



M. Kilarski, F. Mamuszka, J. Stankiewicz, "Oliwa (wykaz zabytków wg stanu z grudnia 1956 r.)", Gdańsk-Gdynia 1957, str. 33:

MŁYN XXII. Kilkaset kroków powyżej młyna XXI osuszony staw i przerwana tama. Pracował tu folusz, wzmiankowany jeszcze w 1879 r.

Franciszek Mamuszka, Jerzy Stankiewicz, " Oliwa. Dzieje i zabytki", Gdańsk 1959, str. 91:

MŁYN XXII -- nowszej daty, wymieniony po raz pierwszy w 1811 r., służył prawdopodobnie przez cały czas swego istnienia jako wytwórnia sukna (folusz). Zlikwidowany w 2 poł. XIX w. O jego wcześniejszym istnieniu jako foluszu mówi wzmianka w publikacji ogłoszonej w 1879 r. Zakład ten leżał w odległości kilkuset kroków powyżej Młyna Prochowego, nad tym samym potokiem. W miejscu tym zachowało się zagłębienie po osuszonym stawie i przerwana tama.

Adam Kromer, "Oliwa", Gdańsk 2007, str. 217-18 (za zgodą autora):

Nieistniejący już Młyn XXII wymieniany jest po raz pierwszy w 1811 roku, a zlikwidowany został kilkadziesiąt lat później. Po obiekcie został tylko zarys dawnego stawu młyńskiego i resztki tamy. Jeśli jednak wybierzemy się w górę potoku, znajdziemy inną atrakcję. W 1983 roku w ramach Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego założony został rezerwat przyrody. Rezerwat Zródliska w Dolinie Ewy obejmuje fragment leśnej doliny o powierzchni około dwunastu hektarów. Spośród licznie występujących tu gatunków roślin kilka podlega całkowitej lub częściowej ochronie.


Zobacz:
Adam Kromer, "Dolina Potoku Prochowego", trojmiasto.pl
Krzysztof Kamiński, fotigrafie z Doliny Świeżej Wody
Krzysztof Kamiński, "Bezmyślność ludzka nie zna granic"
"O planowanym asfalcie w Dolinie Ewy", StaraOliwa.pl, 2014

Polecamy:
Jerzy Szukalski, "Trójmiejski Park Krajobrazowy", Gdańdsk 1987, "Źródliska w Dolinie Ewy", str. 15-16.
"Wędrówki po Trójmiejskim Parku Krajobrazowym", Gdańsk 2004, Dariusz Podberski, "Oliwa - Rezerwat "Źródliska w Dolinie Ewy - Dolina Radości - Oliwa", str 47-51.



Dolina Czysztej Wody pomiędzy Shwabenthal a Pulvermühle


Maciej Żakiewicz, "Gdańsk 1945. Kronika wojennej burzy", Gdańsk 2008, str. 53:

W dniu 18 marca (1945) oddziały spadochroniarzy jako rezerwa zostały przerzucone z Emaus do Doliny Radości, w okolice Czystej Wody, kilometr na wschód od Kuźni Wodnej, gdzie zajęły stanowiska bojowe. Spadochroniarze utrzymywali te pozycje do 23 marca, odpierając ciągłe ataki oddziałów pancernych Oślikowskiego. Pomiędzy ich pozycjami znajdował się jeden "tygrys" unieruchomiony z powodu braku paliwa. Zniszczył 12 rosyjskich czołgów, które usiłowały przebić się do Oliwy.




Reinchold Kamerke. Książka adresowa gminy Oliwa z 1913 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Reinchold Kamerke. Książka adresowa gminy Oliwa z 1914 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Reinchold Kamerke. Książka adresowa gminy Oliwa z 1915 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Reinchold Kamerke. Książka adresowa gminy Oliwa z 1916 r.
Zbiory Mirosława Piskorskiego.

Książka adresowa z 1920-1921 roku (Frischwasser):
Piastowski, Felix, robotnik (Arbeiter).
Trojan, Franz, Fütterer.


Kurr. Selke. Książka adresowa gminy Oliwa z 1925 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.




Otto Östreich. Książka adresowa z 1926 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1927 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1928 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1929 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1931 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1933 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Oestreich. Książka adresowa z 1934 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Oestreich. Książka adresowa z 1935 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.

Rezerwat Przyrody Źródliska w Dolinie Ewy:

Utworzony w 1983 roku na powierzchni 12,04 ha, obejmującej część doliny erozyjnej na krawędzi morenowej w rejonie Oliwy. Chroni naturalne źródliskowe zbiorowiska roślinne, zwłaszcza łęgowe, ziołoroślowe i szuwarowe, w tym rzadko spotykane na niżu szuwar manny gajowej.





Dolina Świeżej Wody.   Fot. Piotr Leżyński. 27.03.2005 r.




Otto Östreich. Książka adresowa z 1936-1937 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1937-1938 roku.
Zbiory Piotra Mazurka.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1939 roku.
Zbiory Krzysztofa Gryndera.



Otto Östreich. Książka adresowa z 1940-1941 roku.
Zbiory TPG Strefa Historyczna WMG.


Otto Östreich. Książka adresowa z 1942 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.

 Plan młynów według Franciszka Mamuszki. 1985 rok.


Początek strony.