Start  ›  Ulice  ›  Opacka  ›  Saltzmannstraße 7  ›

NID Oddział w Gdańsku: Karta biała. Budynek użyteczności publicznej - ob. Szkoła Podstawowa nr 23 ul. Opacka nr 7. Rok wykonania karty: 1983 (A. Kunicka, J. Radowska).

Am Karlsberg 4 -› 6 -› Saltzmannstraße 7 -› Opacka 7.

W 1909 roku letników przyjmował (Am Karlsberg 4): Radtke (4 osoby).

Voellner Heinz, Oliva, 1938, str. 25:

Na przeciwko niego {kościóła św. Jakuba} stoi założona w 1823 roku ewangelicka szkoła powszechna (Volksschule), wybudowana na miejscu starej katolickiej, wiejskiej szkoły, której powstanie ma swoje udokumentowanie w 1592 roku. Obecny budynek szkoły pochodzi z 1904 roku, natomiast dobudówkę z aulą oddano do użytku w roku 1930.


Ul. Opacka w Oliwie. Widok w kierunku ul. Cystersów. Około 1880 roku.
Ze strony FotoPolska.eu (Desperado).



Fragment pocztówki. Widok z Pachołka. Około 1915 roku.
Internet: www.Allegro.pl.



Fragment pocztówki. Widok z Pachołka. Lata 30. XX wieku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


1823-1938  -  Evagelische Schule  -  Szkoła ewangelicka
1939-1944:

Volksschule Mädchen  -  Szkoła podstawowa dla dziewcząt
Danzig-Oliva  -  Gdańsk-Oliwa



Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1909 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1910 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1913 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1914 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1915 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Rektorzy szkoły (książki adresowe):

1897-1899  -  Karl Lützow (Lehrer, Hauptlehrer)
1901-1914  -  Ferdinand Walter (Hauptlehrer und Organist 1901-14)
     - Kirchenstraße 18, 17 (1901-3)
1915-1921  -  Ferdinand Walter (oraz organista 1915-21)
1925-1934  -  Gustav Fromm
1935-1937  -  Walter Helbing
1938-1942  -  Erich Gabriel
1942-1944  -  Arthur Müller



a) Naprzeciw wejścia do kościoła ewangelickiego nieznajomy widzi studnię w ceglanym półkolu i tablicę pamiątkową z napisem: "ujęcie wody źródlanej, ofiarowane dla wsi Oliwa przez Saltzmanna w 1888 roku". Pyta: kim jest Saltzmann? i jakie znaczenie ma ten drobny datek, ujęcie wodne dla Oliwy?

Olivaer Nachrichten nr 7 z 28. 1. 1909 roku.   Ze strony Polona.pl.


Kronika Szkoły Podstawowej Nr 23 w Oliwie:
W roku 2000 podczas prac remontowych znaleziono w piwnicach szkoly marmurową tablicę. Napis na niej informuje, że w roku 1888 rodzina Saltzmannów ufundowala w tym miejscu ujęcie wody pitnej dla Oliwy. Jest prawdopodobne, że ujęcie wody znajdowało się na terenie należącym dziś do szkoły, lub na sąsiedniej posesji. Tablica była umieszczona na zewnętrznej ścianie szkoły, w murze z czerwonej cegły, otaczającym salę gimnastyczną od strony ulicy SaltzmannStr. Pamiętają ją dawni uczniowie szkoły: panowie Roman Minikowski i Benon Marian Lisiński.

http://miasta.gazeta.pl/trojmiasto/1,35635,4431199.html:
Tablicę wmurowano po wybudowaniu nowej po roku 1904. Daty wmurowania nie znamy jedynie datę na tablicy - to cud że ocalała - 1888 data ufundowania. Czy można domniemywać że była wmurowana pierwotnie w starym, drugim budynku szkoły, sądząc po dacie i ponownie wmurowana w tym najnowszym trzecim, który przetrwał zawieruchę wojenną. I czy nie powinno się wmurować jej po raz trzeci. Jak wielkim dobrodziejstwem było to ujęcie i ile kosztowało że powstała tablica z nazwiskiem fundatora Saltzmanna, wielce zasłużonego właśnie dla wzgórza Karlsberg (Pachołek). Jako ogrodnik uporządkował okolicę wzgórza i park oliwski które razem stały się prawie jednym parkiem. Od 1798 roku a więc na wiele lat przed datą 1888 na tablicy, Saltzmann zajął się upiększaniem wzgórza a rodzina później jeszcze ufundowała ujęcie wody dla Oliwy. Może wdzięczni oliwiacy nigdy tego nie zapomnieli i wmurowali powtórnie tablicę po kilkunastu latach.

Zobacz:
O tablicy cudem ocalonej i nie tylko, www.trojmiasto.pl, 2010





Mieszkańcy Am Carlsberg 4 w 1897 roku:
Lützow, Carl, evangelischer Lehrer.

Mieszkańcy Am Carlsberg 4 w 1898 roku:
Lützow, Karl, evangelischer Lehrer.


Evangelische Volksschule. Książka adresowa z 1899 r.
Przekazała Grażyna Niemyjska. Zbiory PBC.



Evangelische Schule. Książka adresowa Sopot-Oliwa z 1901 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Evangelische Schule. Książka adresowa Sopot-Oliwa z 1902 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Evangelische Schule. Książka adresowa Sopot-Oliwa z 1903 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1909 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1910 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1913 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1914 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1915 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1916 r.
Zbiory irosława Piskorskiego.


Książka adresowa gminy Oliwa z 1920-1921 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.

Książka adresowa z 1920-1921 roku (Am Karlsberg 4):
Moderfitzki, Gustav, nauczyciel (Lehrer).
Schwarz, Julius, nauczyciel (Lehrer).
Walter, Ferdinand, rektor i organista (Rektor und Organist).


Evangelische Schule. Książka adresowa gminy Oliwa z 1925 r.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1926 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1927 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1928 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1929 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1931 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1933 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1934 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1935 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1936-1937 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Evangelische Schule. Książka adresowa z 1937-1938 roku.
Zbiory Piotra Mazurka.

Zobacz: "Danziger Neuste
Nachrichten"


www.StaraOliwa.pl:

Rozbudowa ewangelickiej i katolickiej szkoły ludowej (podstawowej). Artykuł i zdjęcia z "Danziger Neueste Nachrichten" wydanie z 25 października 1930 roku.










Szkoła "Czerwona". Klasa 7A. Nauczyciele Arthur Kornell i pani Erdmann. Dziewczynki na zdjęciu mają po 13 lat. Fotografia z 1940 roku.
Przekazał Jerzy Noetzel.



Zdjęcie klasowe z 1942 roku.   Internet: Kronika SZP 23.




Hauptschule Oliva. Książka adresowa z 1939 roku.
Zbiory Krzysztofa Gryndera.



Volksschule Oliva. Książka adresowa z 1940-1941 roku.
Zbiory TPG Strefa Historyczna WMG.



Volksschule Oliva. Książka adresowa z 1942 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Volksschule Mädchen. Okładka książki do ćwiczeń z artmetyki.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.

Już w czerwcu 1945 roku przy ul. Opackiej 7 czynna była Szkoła Podstawowa Nr 24. W roku szkolnym 1950/1951 została zlikwidowana. Część dzieci i grona pedagogicznego przeniesiono do szkoły znajdującej się przy ul. Cystersów 13. Część przeszła do nowo wybudowanej Szkoły Pomnika Polski Ludowej Towarzystwa Przyjaciół Dzieci im. Karola Świerczewskiego znajdującej się w Oliwie przy ul. Krzywoustego 19 (obecnie Przymorze) i oddanej do użytku w dniu 22 lipca 1950 roku. W gmachu umiejscowiono Szkołę Podstawową Nr 74 i Państwowe Liceum Pedagogiczne. W budynku po szkole nr 24 umiejscowiono Internat Liceum Pedagogicznego. W październiku 1953 roku przeniesiono dzieci i nauczycieli ze szkoły nr 23 znajdującej się przy ul. Cystersów 13 do starej części budynku (z 1904 roku) przy ul. Opackiej 7. Nowszą cześć (z 1930 roku) nadal zajmował Internat. W 1957 roku Internat Liceum Pedagogicznego przniesiono na ul. Krzywoustego.

Zobacz:
Kronika Szkoły do 2004 roku
Szkoła Podstawowa nr 23 im. Dzieci Świata





Budynek nr 7 przy ul. Opackiej w Oliwie.   Fot. Artur Wołosewicz 1977. Przekazał Robert Krygier.


M. Granke i M. Kuźniak, Informator miasta Gdańska, Gdynia 1946.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Szkoła Powszechna Nr 24. Skorowidz inf. z marca 1946 roku.
Zbiory Mirosława Piskorskiego.



Jerzy Jamróz. "Przewodnik Pracy". Dokument z 1951 roku.
Internet: Kronika SZP 23.


 Dziennik Bałtycki. Czerwiec 1945 roku.
Facebook: Dariusz Boczek.


 Pieczątki z 9.6.1978 roku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Gabinet lekarski. Pieczątka z 21.2.1980 roku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Skoła Podstawowa Nr 23 w Oliwie. Około 1960 roku.   FB Zbigniew Szwarc.


Początek strony.