Start  ›  Ulice  ›  Polanki  ›  Pelonker Straße 124  ›

M. Kilarski, F. Mamuszka, J. Stankiewicz, Zabytki miasta Gdańska, Oliwa, Gdańsk 1956:

DWÓR II. (Polanki nr 124). Przed wojną przytułek dla starców. Budynek główny z końca XVIII w., klasycystyczny, piętrowy. W stylowej sieni na osi budynku klasycystyczny kominek. W przyległej do sieni od północy owalnej sali bardzo bogate sztukaterie. Spośród budynków gospodarczych i oficyn należy wymienić następujące, pochodzące przypuszczalnie jeszcze z XVIII w.: dwa piętrowe budynki północne, budynek zachodni ryglowy z dobudowanym później murowanym frontem o formach klasycystycznych oraz w narożu poludniowo-zachodnim: budynek piętrowy, później poważnie rozbudowany i przebudowany. Od południowego wschodu dawna kaplica cmentarna z 1 poł. XIX w. Zabudowania dworu otoczone resztkami pięknego niegdyś parku. Od zachodu pozostałości trzech stawów. Przy ulicy w części południowo-wschodniej murek i trzy ściany XVIII-wiecznego pawilonu ogrodowego, rozebranego przed paru laty.

Adam Kromer, "Oliwa", Gdańsk 2007, str. 240-242 (za zgodą autora):

Dwór II (Polanki 124)

Kolejna rezydencja nosi nazwę „Krynica” (Quellbrunn). Składa się z największego spośród dworów w Oliwie zespołu architektonicznego zasłoniętego jednak przez inne budynki usytuowane przy trakcie ulicy Polanki. Mieszczą się w nich: Instytut Pamięci Narodowej, Urząd Probierczy i Urząd Miar oraz Zespół Szkół Programów Indywidualnych. W głębi za tymi budynkami znajduje się wspaniały dwór, będący obecnie siedzibą Centrum Ekumenicznego Sióstr Brygidek.

Główny budynek dworu pochodzi z XVIII wieku. Jest to piętrowy pałac w klasycystycznej formie przykryty dachem z lukarnami. Nad kolumnowym gankiem wznosi się ryzalit, zwieńczony frontonem, na którym widnieje herb zakonu sióstr brygidek. Oprócz głównego budynku w skład dworu wchodzi jeszcze kilka budynków z XVIII wieku: oficyny, kaplica cmentarna. Wszystkie pięknie odrestaurowane w ostatnich latach, należą do klasztoru sióstr brygidek. Niegdyś ozdobą dworu był park, a w nim rzeźby przedstawiające alegorie czterech pór roku. Obecnie do tej tradycji nawiązuje znajdująca się na środku dziedzińca fontanna z grupą rzeźb.

Najstarsza wzmianka o posesji pochodzi z 1631 roku, kiedy była własnością Jana Wagnera. Następnym właścicielem był Michał Kallenbach, po nim Johann von der Linde (zmarły 1646 - pochowany w kościele św. Jakuba). Kolejni odnotowani właściciele to: Ryszard de Roy (od 1658), Jan Chrystian Schreiber (od 1706), Aleksander Picard (1716-1730), Jan EckelnHülsen, a potem, w latach czterdziestych XVIII wieku, Ignacy Mathy. Wtedy powstał nowy budynek na fundamentach starego dworu, zabudowania gospodarcze oraz cykl rzeźb Jana Henryka Meissnera. Następnie dwór znajdował się w rękach Leonarda de Vogel (od 1759) i Karola Friese. Ostatnim prywatnym właścicielem był Daniel Scheffler (od 1805). W 1827 roku posesję przejęła Generalna Dyrekcja Towarzystwa Handlu Morskiego, a w 1833 urządzono w dworku przytułek, który istniał do końca drugiej wojny światowej.

Od 1945 roku posesja jako własność Skarbu Państwa znajdowała się w użytkowaniu jednostki wojskowej. Po wygaśnięciu zarządu nieruchomości przez Ministerstwo Obrony Narodowej w 1992 roku wojewoda gdański przekazał popadający w ruinę dwór archidiecezji gdańskiej. Znalazły tu swoje miejsce siostry Zakonu Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy. Głównym budowniczym klasztoru i utworzonego w nim Międzynarodowego Centrum Ekumenicznego został ksiądz prałat Henryk Jankowski. Centrum rozpoczęło oficjalnie działalność w dniu 25 kwietnia 1998 roku. Ponad rok później, 5 czerwca 1999 roku, gościł w Centrum papież Jan Paweł II.




Widok dworu i fragmentu założenia ogrodowego widziany z ul. Polanki. Lata 20-30 XX wieku.
Pobrano z Internetu.



Widok dworu i fragmentu założenia ogrodowego widziany z ul. Polanki. Lata 30-40 XX wieku.
Zbiory prywatne.


Widok dworu i fragmentu założenia ogrodowego widziany z ul. Polanki. Lata 30-40 XX wieku.
Internet: www.ebay.de.


Widok dworu i fragmentu założenia ogrodowego widziany z ul. Polanki. Lata 30-40 XX wieku.
Wojciech Gruszczyński, ”Wolne Miasto Gdańsk”, Gdańsk 2009.


 Po lewej Polanki 124 i po prawej nr 27 a za nim 26.
Początek lat 40 XX wieku.
Zbiory prywatne.


Pawilon ogrodowy dworu (herbaciarnia).
Zbiory prywatne.





Polecamy (Dwory):
Heinz Voellner, "Oliva", Danzig 1938 (str 27-32)
Kilarski, Mauszka, Stankiewicz, "Oliva", Gdańsk 1956 (str 29-30)
Fr. Mamuszka, "Oliwa. Okruchy z dziejów...", Gdańsk 1985 (57-60)
Adam Kromer, "Oliwa", Gdańsk 2007 (str 235-253)
Jerzy Samp, "Gdańskie dwory i pałace", Gdask 2009 (str 98-135)
Zygmunt Iwicki, "Bedeker Oliwski", cz. II, Gdańsk 2018 (str 44-50)
Marcin Gawlicki, "Polanki. Podmiejskie...", Gdansk 2019



Zobacz:
http://www.dawnaoliwa.pl/opisy/dwory/dwor2.html
Altersheim Pelonken, Danziger Volksstimme, 13 wrzesień 1929

http://www.dawnaoliwa.pl/opisy/dwory/dwor2_1929.html
Rzeźby Dworu II

Krzysztof Kamiński Galeria Dworu II

http://www.dawnaoliwa.pl/opisy/fotograficy/ jakubowscy/polanki_d2/01.html






Fragment mapy kartograficznej z 1921 roku: A.W. Kafemann G.m.b.H.   Zbiory Mirosława Piskorskiego.


Dwór 1-2. Fragment kolorowego planu Gdańska wydanego przez Miejski Urzęd Pomiarów (Städtischen Vermessungsamt) w 1933 roku.   Z kolekcji Biblioteki Uniwersytetu Chicago.


Fragment mapy wydanej w 1936 roku: Paul Rosenberg, Waldkarte
von Oliva u. Zoppot, Danziger Verlags-Gesellschaft m.b.H.

Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Jerzy Samp, "Ekumeniczny Quellbrunn", 1938.
30 dni 10(12) 1999 str. 55.


Armenanstat Pelonken. Książka telefoniczna z 1916 roku.
Zbiory Mirosława Piskorskiego.



Stadtgemienide Danzig. Książka adresowa gminy Oliwa z 1916 r.
Zbiory Mirosława Piskorskiego.


Armenanstat Pelonken. Książka telefoniczna z 1925 roku.
Zbiory Mirosława Piskorskiego.



Numer telefonu 74 - Oliwa. Paragon z rozmównicy w Sopocie.
Zbiory Mirosława Piskorskiego.



Stadtgemienide Danzig. Książka adresowa z 1927 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Stadtgemienide Danzig. Książka adresowa z 1928 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Armenanstat Pelonken. Książka adresowa z 1929 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Waisenhaus Pelonken. Książka adresowa z 1931 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Grundstücksverwaltyung. Książka adresowa z 1933 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Armenanstat Pelonken. Książka adresowa z 1934 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Armenanstat Pelonken. Książka adresowa z 1935 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Armenanstat Pelonken. Książka adresowa z 1936-1937 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.



Armenanstat Pelonken. Książka adresowa z 1937-1938 roku.
Zbiory Piotra Mazurka.


Armenanstat Pelonken. Książka adresowa z 1939 roku.
Zbiory Krzysztofa Gryndera.


Grundstücksverwaltyung. Książka adresowa z 1940-1941 roku.
Zbiory TPG, Strefa Historyczna WMG.


Grundstücksverwaltyung. Książka adresowa z 1942 roku.
Zbiory Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.


Dwór II przy ul. Polanki w Oliwie.   Fot. Artur Wołosewicz 1977. Przekazał Robert Krygier.


Jeden z budynków zespołu Dworu II przy ul. Polanki w Oliwie.   Fot. Artur Wołosewicz 1977. Przekazał Robert Krygier.


Jeden z budynków zespołu Dworu II przy ul. Polanki w Oliwie.   Fot. Artur Wołosewicz 1977. Przekazał Robert Krygier.


Kasyno - Kawiarnia. Jeden z budynków zespołu Dworu II przy ul. Polanki w Oliwie przy ul. Polanki w Oliwie.   Fot. Artur Wołosewicz 1977. Przekazał Robert Krygier.


Jeden z budynków zespołu Dworu II przy ul. Polanki w Oliwie.
Fot. Artur Wołosewicz 1977. Przekazał Robert Krygier.



Dwór II. Kaplica cmentarna przy ul. Polanki w Oliwie.   Fot. Artur Wołosewicz 1977. Przekazał Robert Krygier.


Początek strony.